Tá fadhb mhíchumais agam

Cad is míchumas ann ó thaobh na háite oibre de?

Is sna hAchtanna um Chomhionannas Fostaíochta, 1998-2015, (‘na hAchtanna’) a dhéileáiltear le míchumas san áit oibre.

Tugann sé sainmhíniú ar mhíchumas ar bhealach faoi leith.  Baineann sé le:

  • Feidhmeanna aigne nó coirp duine a bheith in easnamh go hiomlán nó go páirteach
  • Galair nó breoiteachtaí ainsealacha
  • Mífheidhmiú, anchuma nó máchailiú cuid de chorp duine;
  • Riocht gurb é an toradh a bhíonn air go bhfoghlaimíonn duine ar shlí éagsúil le duine nach bhfuil an riocht sin air nó uirthi
  • Riocht a mbíonn tionchar aige ar phróisis smaointe duine, ar an chaoi a airíonn sé nó sí an saol, ar a m(h)othúcháin nó ar a b(h)reithiúnais, sa chaoi go mbíonn iompar suaite ag an té sin

Cuimsíonn na hAchtanna um Chomhionannas Fostaíochta freisin daoine a bhfuil riochtaí míchumasaithe fadtéarmacha orthu a d’fhéadfadh éirí níos measa le himeacht aimsire, chomh maith le daoine a mbíodh míchumas orthu ach nach bhfuil sé orthu a thuilleadh.

Sampla Diúltaíonn fostóir ardú céime a thabhairt do dhuine a d'fhulaing fadhb meabhairshláinte san am atá thart.

Éilíonn an dlí go gcaithfidh fostóirí bearta oiriúnacha a ghlacadh le freastal ar riachtanais oibrithe agus iarratasóirí ar phoist atá faoi mhíchumas.

Ciallaíonn sé sin go gcaithfidh fostóirí bearta praiticiúla a chur i bhfeidhm lena n-áirithiú go mbeidh na rudaí is gá dóibh ag daoine atá faoi mhíchumas chun go mbeidh siad in ann an jab a dhéanamh cosúil le daoine eile.

Ní gá d’fhostóirí duine a fhostú, a chur chun cinn, a choinneáil nó oiliúint a chur ar fáil dó nó dí mura bhfuil an té sin in ann jab faoi leith a dhéanamh.  Ach ní féidir leo cinneadh a dhéanamh nach bhfuil an duine in ann jab a dhéanamh gan féachaint an bhfuil bearta oiriúnacha ann a thacódh leis an duine an jab a dhéanamh. Chomh maith leis sin, ní gá d'fhostóirí bearta a dhéanamh dá gcuirfeadh na bearta sin ualach díréireach orthu.

An bhfuil tú den tuairim go ndearnadh an cineál seo leithcheala ort?