Tá fadhb agam le cóiríocht

Tá sé in aghaidh an dlí, de bharr na nAchtanna um Stádas Comhionann 2000–2015 (‘na hAchtanna’), idirdhealú a dhéanamh ar cheann ar bith de na naoi bhforas nuair atá áitreabh á dhíol agus cóiríocht á soláthar.

Áirítear leis sin, mar shampla, cóiríocht ar cíos, cóiríocht agus tithíocht phoiblí, lena n‑áirítear mar shampla, láithreáin stad agus cóiríocht a chuireann comhlachais tithíochta dheonacha ar fáil. Áirítear leis freisin réadmhaoin agus áitribh eile a dhíol.

Ina theannta sin, tá cosc ar sholáthraithe seirbhísí cóiríochta idirdhealú a dhéanamh ar dhuine éigin ar fhoras cúnamh tithíochta, is é sin, ar an mbonn go bhfaigheann sé:

  • forlíonadh cíosa
  • íocaíochtaí cúnamh tithíochta
  • íocaíochtaí leasa shóisialaigh eile.

Mar shampla, ní féidir le fógraí téarmaí ar nós “ní ghlactar le forlíonadh cíosa” ná “daoine gairmiúla amháin” a úsáid.  Má fheiceann tú fógra idirdhealaithe is féidir leat é sin a chur in iúl dúinn leis an bhfoirm seo. Clúdaítear an cineál seo idirdhealaithe faoin bhforas cúnamh tithíochta.

D’fhéadfadh idirdhealú ar an bhforas cúnamh tithíochta, nó ceann ar bith de na naoi bhforas, tarlú má bhíonn tiarna talún nó gníomhaire cíosa –

  • ag diúltú ligean duit an réadmhaoin a fheiceáil
  • ag diúltú an réadmhaoin a ligean ar cíos duit
  • ag cur téarmaí nó coinníollacha idirdhealaithe i léasanna nó i gcomhaontuithe tionóntachta eile, bíodh siad i scríbhinn nó ó bhéal
  • ag diúltú do léas nó comhaontú tionóntachta eile a athnuachan
  • ag cur deireadh le do léas nó comhaontú tionóntachta eile
  • ag cur deireadh le seirbhísí a bhaineann leis an réadmhaoin, nó ag cruthú deacrachtaí duit na seirbhísí sin a fháil.

Ní idirdhealú é má dhiúltaíonn tiarna talún nó duine eile réadmhaoin a ligean ar cíos leat nuair nach bhfuil tú in ann cíos an mhargaidh a íoc.  Má cheapann tú go bhfuil tiarna talún éagórach ag socrú nó ag leasú cíosa, nó má tá aighneas idir tú féin agus do thiarna talún, is féidir leat dul i dteagmháil leis an mBord um Thionóntachtaí Cónaithe Príobháideacha.

Ach tá roinnt cásanna faoi na hAchtanna um Stádas Comhionann inar féidir caitheamh ar bhealach difriúil le daoine i seirbhísí cóiríochta.

Tugtar díolúintí orthu siúd.  Baineann roinnt de na díolúintí sin leis na príomhfhorais a chlúdaíonn na hAchtanna, ach tá roinnt díobh níos sonraí.

Gach foras:

Is féidir caitheamh ar bhealach difriúil le duine ar bith maidir le:

  • Áit chónaithe duine: Má tá an chóiríocht in áit chónaithe phríobháideach, níl baint ag na hAchtanna leis an lóistéir. Mar shampla, má fheiceann an t‑úinéir go bhfuil an lóistéir ag cur isteach ar shaol an teaghlaigh, is féidir iarraidh ar an lóistéir bogadh go háit eile.
  • Cóiríocht do chineál áirithe duine: Mar shampla, ceadaítear faoin dlí roinnt cóiríochta a chur ar leataobh do chineál áirithe duine, ar nós daoine scothaosta nó daoine gan dídean.
  • Uachtanna agus bronntanais: Is féidir leis an duine atá ag scríobh uachta nó ag tabhairt bronntanais an té a bhaineann tairbhe as a roghnú.

Díolúintí eile:

  • Inscnei gcás cóiríocht roinnte: Baineann sé seo le cás ina mbeadh príobháideachas i gceist. Mar shampla, níl sé in aghaidh an dlí suanlios a chur ar fáil do mhná amháin i mbrú óige.
  • Is féidir le húdaráis tithíochtacaitheamh ar bhealach difriúil le daoine maidir le:
    • méid an teaghlaigh
    • stádas teaghlaigh
    • stádas sibhialta
    • míchumas
    • aois
    • duine den Lucht Siúil.

Ina theannta sin, cé go bhfuil cosc ar sholáthraithe seirbhísí cóiríochta idirdhealú a dhéanamh toisc go bhfuil duine ag fáil forlíonadh cíosa, cúnamh tithíochta, nó íocaíochtaí leasa shóisialaigh (‘an foras cúnamh tithíochta’),is féidir leis an té atá ag cur na cóiríochta ar fáil a éileamh go n‑íoctar an forlíonadh cíosa go díreach leis féin.

An gceapann tú go ndearnadh idirdhealú ort i gcás cóiríochta?